// czytasz...

Ciekawostki i anegdoty

Dawne historie. Żydzi.

Czasem trudno uwierzyć jak bogata w historia może być ziemia, po której stąpamy. O ile w Polsce, czy na Słowacji podręczniki historii usilnie starają się przekazać tę ogólną wiedzę o ludziach, którzy zamieszkiwali każdy z tych krajów chociażby jeszcze przed kilkudziesięciu laty, o tyle nie zawsze ludzie zdają sobie sprawę z pamiątek, które w jakiejś części świadczą o historii aż po dziś dzień.

W Bratysławie (i na Słowacji) jest kilka takich rozdziałów, które w mniejszym lub większym stopniu zostały zapomniane. Najczęściej są to historie mniejszości narodowych zamieszkujących ten kraj przed wojną, ale też pamiątki po poprzednich reżimach.

To, co mnie najbardziej ciekawi z tego utraconego dziedzictwa, może jest to ciekawość, którą przywiozłem ze sobą z Podlasia, to żydowska historia Bratysławy i Słowacji. Przyznam się szczerze wiem niewiele (jeszcze), ale zdaje się, że Słowacy wcale nie wiedzą więcej… Latem w pobliżu katedry św. Marcina stanęła replika (3/4) synagogi pochodzącej z końca XIX w. i będącej przed stu laty centrum życia społeczności żydowskiej.

Synagoga została zniszczona w trakcie II wojny światowej, a w latach 60. ubiegłego wieku budowa mostu i drogi przecięła na pół dawną dzielnicę żydowską ostatecznie zamykając ten rozdział historii miasta. Dzisiaj (na stałe) upamiętnia ją pomnik i obraz wyryty na ścianie fundamentów podtrzymujących Most SNP.

 

Bratysława. Fragment dawnej dzielnicy żydowskiej oraz plac, na którym stała sygnagoga

 

Podobny los do tego, jaki spotkał synagogę podzielił dawny cmentarz żydowski. Znajdował się ona niedaleko od centrum miasta, w pobliżu dzisiejszego przystanku komunikacji miejskiej Chatam Sofer. Ciekawostką jest, że ze względu na niewielką ilość miejsca cmentarz był warstwowy – kolejne warstwy ziemi tworzyły nowe miejsca na groby.

Mniej więcej w tym samym czasie, co dzielnica, pod wzgórzem zamkowym powstał tunel, który paradoksalnie łącząc dwa miejsca ważne dla społeczności żydowskiej, pogrzebał jej historię. Wylot tunelu tramwajowego oznaczał zniszczenie cmentarza. W części, która nie została wybetonowana postawiono monument upamiętniający cmentarz i żydowską historię miasta. Szkoda, że monument można odwiedzić dopiero po kontakcie telefonicznym.

 

Pomnik upamiętniający dawny cmentarz żydowski oraz żydowską społeczność Bratysławy

 

To pierwsza z notatek o nieco zapomnianych rozdziałach w historii Bratysławy i Słowacji. Będzie więcej. Będzie też więcej o historii Żydów na Słowacji.

Be Sociable, Share!

Discussion

2 Responses to “Dawne historie. Żydzi.”

  1. Ta historia trochę jakby potwierdzała mentalność słowaków. W mojej ocenie podchodzą do wielu spraw jakby bez emocji, może ambicji i prawdopodobnie przekłada się to na traktowanie historii. Mylę się?

    Posted by Michal | December 3, 2012, 19:41

Post a comment