// czytasz...

Dokumentacje filmowe

Trzy trudne pytania – Słowackie Powstanie Narodowe

Właściwie od początku swojego pobytu na Słowacji prowadzę mały eksperyment składający się z trzech pytań. Dwa z nich dotyczą mniejszości narodowych zamieszkujących kraj, a więc Romów i Węgrów, a trzecie Słowackiego Powstania Narodowego.

Pytania o mniejszości to stosunkowo ciężka sprawa, dlatego zostawię to na później. Słowackie Powstanie Narodowe. Dziwnie brzmi, prawda? No właśnie, dla Słowaków również. Kilkunastu osobom zadałem bardzo proste pytanie – czy wiesz kiedy miało miejsce Słowackie Narodowe Powstanie? Okazuje się, że zdecydowana większość z „ankietowanych” nie zna na nie odpowiedzi.

Jakie padały odpowiedzi? Oprócz tradycyjnego „nie wiem”, także ciekawe „Na przełomie 80. i 90.?”, „Kiedy rozstawaliśmy się z Czechami?” Nie pomogła nawet podpowiedź w postaci następnego wolnego dnia (29 sierpnia) i nadal padały oświadczenia niewiedzy.

Wygląda na to, że Słowacy nie tylko nie znają historii, ale i słowackie wysiłki by wzmocnić własną tożsamość nie odnoszą wielkich sukcesów. Wystarczy spojrzeć na mapę Bratysławy, aby zauważyć Plac SNP, Most SNP; spacerując ulicami miasta trudno przeoczyć pomniki, portrety dawnych powstańców. Nawet wolny dzień mający ułatwiać upamiętnianie tego wydarzenia nie pomaga.

 

Portrety powstańców pod Mostem Słowackiego Powstania Narodowego w Bratysławie

 

Dlacego tak się dzieje? Może dlatego, że powstanie nigdy nie sięgnęło Bratysławy? Może dlatego, że historia dla Słowaków to cimeny okres panowania sąsiadów nad ich ziemiami? A może to system edukacji nie zdaje egzaminu z historii?

Słowackie Narodowe Powstanie wybuchło 29 sierpnia 1944 roku. Powstanie wybuchło w środkowej Słowacji (Bańska Bystrzyca), ale nie zdołało objąć całego kraju. Powstanie trwało niemal równo dwa miesiące, a jego celem było wyparcie armii hitlerowskiej z terytorium kraju. Powstanie upadło 28 października. Ciekawostką jest, że dwa dni później, ks. Jozef Tiso (ten sam, który stanął na czele państwa słowackiego / hitlerowskiego protektoratu utworzonego wraz z wchłonięciem Czech przez Rzeszę) odprawił mszę dziękczynną w sercu powstania, a więc Bańskiej Bystrzycy, z okazji stłumienia powstania…

 

Muzeum Słowackiego Powstania Narodowego w Bańskiej Bystrzycy

 

Mały update – film dokumentalny o powstaniu. Kinožurnál 34/1989 – Slovenské národné povstanie

 

Be Sociable, Share!

Discussion

No comments yet.

Post a comment